Σεπτέμβρης και Οκτώβρης ενίοτε, είναι για τους δασκάλους προσχολικής, περίοδος κλαμάτων, οδυρμών και καταποντισμών. Ανοίγουν οι ουρανοί, σε διάφορους τόνους, συχνότητες και ποιότητες. Ειδικά στα πιο μικρά τμήματα δηλαδή των μαθητών έως 3 η εξωτερίκευση διαφόρων υγρών και αντίστοιχων συναισθημάτων είναι στο ζενίθ.
Οι έρημοι οι δάσκαλοι έχουν σχεδιάσει 1002 παιχνίδια τα οποία καταρρέουν στο άκουσμα του κλάματος. Πολύ συχνά, το πρώτο διάστημα δεν κλαίει μόνο ένα παιδί, αλλά πολλά μαζί. Τότε το φως στο τούνελ κλείνει. Τι κάνουμε; Τι λέμε; Πώς συμπεριφερόμαστε;
Ποιο σωστό είναι να πούμε πρώτα πώς σκεφτόμαστε γι΄ αυτούς τους ανθρώπους που οδύρονται, γιατί ξαφνικά και χωρίς κανέναν προφανή λόγο έχασαν την πραγματικότητα που βίωναν από τότε που γεννήθηκαν. Άρα έχουν δίκιο που κλαίνε.
Άρα πρώτα να μην κάνουμε κάτι, αλλά να σκεφτούμε πόσο δίκιο έχουν. Για λίγο. Η σκέψη αυτή, αν καταφέρουμε να γίνει βίωμα, θα έχει και την ανάλογη μη λεκτική έκφραση. Τα παιδιά όσο πιο μικρά είναι τόσο πιο εύκολα καταλαβαίνουν το πώς σκεφτόμαστε. Άρα θα μας νιώσουν σύντομα ως συμπαραστάτες.
Να τους προτείνουμε την αγκαλιά μας η οποία θα 'χει πάντα διάθεση του "έχεις δίκιο να κλαις για την ξαφνική και μεγάλη αλλαγή που σου/σας έτυχε." (Η αγκαλιά του/της δασκάλου/ας είναι τεράστια και μαγική και χωράει 5-6 παιδιά, μπορεί και 10. Αυτό επίσης είναι κάτι που λειτουργεί: Φανταστείτε ότι έχετε, όντας όπως είστε σωματικά, μια τεράστια αγκαλιά και δείξτε την με θράσος μπροστά σε όλους.)
ΠΟΤΕ να μην λέμε, μην κλαις θα έρθει η μαμά σου. Να μην το λέμε, γιατί αυτή η πρόταση προστακτικής δεν έχει καμία λογική. Γιατί 1ον μπορεί να ξέρει ότι θα΄ ρθει η μαμά του, αλλά να κλαίει γιατί δεν είναι εκεί , παρά εκεί είναι κάτι άλλοι άνθρωποι που δεν ήθελε ποτέ να τους συναντήσει. Ίσως να κλαίει γιατί κλαίει και κάποιος άλλος. Ίσως να κλαίει , γιατί θέλει να πάει σινεμά. 2ον κανείς άνθρωπος δεν μπορεί να ελέγξει το κλάμα του ειδικά όταν είναι συναισθηματικά φορτισμένος. Πώς να σταματήσει να κλαίει ένας άνθρωπος 2 ετών ακούγοντας το "σταμάτα να κλαις" Πιθανότητα θα μας θεωρήσει τρελούς που του προτείνουμε τόσο άκυρο πράγμα και τότε να κλαίει ακόμα πιο πολύ.
Τα κλάματα των παιδιών μπορεί να μας κουράσουν. Σε αυτήν την περίπτωση χρειάζεται να επιστρατεύσουμε τις υποκριτικές μας ικανότητες. Να μην καταλάβουν τα παιδιά την κούρασή μας. Ειδικά τον πρώτο καιρό τα δικά μας συναισθήματα πρέπει να μπουν στην άκρη καθώς το δράμα το δικό τους είναι πολύ μεγαλύτερο (δεν ξεχνάμε ότι άλλαξε η ζωή τους ξαφνικά και καλούνται να αποχωριστούν ό,τι πιο σημαντικό έχουν). Αργότερα, που θα ναι όλα μια χαρά, θα μπορούμε να τους γκρινιάζουμε με την ησυχία μας.
Να δίνουμε χρόνο. Αυτή η πρόταση φαίνεται εύκολη και απλή , αλλά δεν είναι για πολλούς λόγους. Αναφέρω ενδεικτικά 2-3: Ίσως νιώθουμε ανεπαρκείς, καθώς, ενώ προσπαθούμε αδιάκοπα, τα παιδιά συνεχίζουν το μοιρολόι. Ίσως συγκρίνουμε μια ομάδα που είχαμε παλιά και ήταν πιο εύκολα τα πράγματα, με τη φετινή που αποτελείται από άλλα παιδιά που κλαίνε και διαμαρτύρονται πιο έντονα και σε πρωτόγνωρες ποιότητες που μας σπαράζουν την καρδιά. Ίσως μας πιέζουν με ερωτήσεις και οδηγίες εργοδότες και γονείς κάνοντας πάνω μας δικές τους προβολές.
Όλα αυτά είναι κατανοητά και σεβαστά, αλλά είναι άσχετα με τον συναισθηματικό μας στόχο. Δηλαδή να νιώσουν οι μαθητές μας ασφάλεια και χαρά. Οφείλουμε να βρούμε τρόπους ώστε οι δράσεις μας να επικεντρώνονται στο πώς τα παιδιά θα νιώσουν όμορφα μαζί μας. Μια σκέψη είναι να ελέγχουμε κάθε τόσο το αν η αγωνία μας συνδέεται με τη διάθεση του τάδε παιδιού του του δείνα ή με την αγωνία των μανάδων που ρωτάνε κάθε τόσο , πότε θα σταματήσουν τα κλάματα.
Α ναι! Στη διάσημη παραπάνω ερώτηση απαντάμε και πράττουμε ανάλογα: "Θα σταματήσουν όταν έρθει η ώρα λήξης των κλαμάτων για τον καθένα χωριστά αλλά και σε διάδραση μεταξύ τους. Είναι 15-20 ή όσα παιδιά και το καθένα έχει έναν μοναδικό τρόπο αντίληψης της χαράς. Επικεντρωνόμαστε όχι στο πότε θα σταματήσουν να πονάνε που δεν είναι σπίτι τους 8 η ώρα το πρωί, αλλά πώς θα νιώσουν ασφάλεια και χαρά." Αυτή είναι μια καλή απάντηση, γιατί ταυτίζεται με τον στόχο της δουλειάς μας: να είναι χαρούμενα τα παιδιά.
Όταν κλαίει ένα ή πολλά παιδιά μαζί, σταματάμε τα πάντα, γιατί τίποτα δεν είναι πιο σημαντικό από τη στεναχώρια τους. Και το δηλώνουμε ανοιχτά: "Θα σταματήσουν όλα μέχρι να είμαστε όλοι καλά." Και κάνουμε άπειρες αγκαλιές και στο σπίτι κοιλιακούς για ν ΄αντέξει η μέση.
Πετάμε ψηλά χαρτοπετσέτες, ή μπαλάκια ή κορδέλες ή χαρτάκια και λέμε τον δικό μας πόνο. Αυτό μπορεί να λειτουργήσει όταν αρχίσει να σβήνει το δυνατό κλάμα και να μειώνονται οι πηγές προέλευσής του. Δηλαδή λέμε ότι αφήσαμε την ωραία μας κουζίνα, τα πατώματά, τους τοίχους, τα κουτάλια μας και πήγαμε εκεί να τους συναντήσουμε και να τους καταλάβουμε και να χορέψουμε λίγο, όλοι μαζί.
Αλλιώς θα έλεγα, σχεδιάστε παιχνίδια που σας κάνουν να περνάτε όμορφα. Προσωπικά επιλέγω παιχνίδια θεάτρου, κίνησης, μουσικής , γιατί έχουν εξωστρέφεια και με βοηθάνε να εκτονώνομαι συναισθηματικά χωρίς να κλαίω μαζί τους.
Καμιά φορά όμως κλαίω κι εγώ...
Μαρία Παυλοπούλου
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου